د پخوا د ساینسي اعتبار په بنسټ کیدل،خو دې اوس خپل بنسټونه له لاسه ورکړي. د هغو کسانو لپاره چې لاهم د الحاد لپاره ساینسي ادعاوې کوي باید ځان پوه کړي چې د ساینس ځینې مخکښ کسانو د دې موضوع په اړه څه ویلي دي.
یو ځل له انشټاین څخه وپوښتل شول چې ایا هغه ملحد دی؟ هغه وویل:
تاسو ممکن ما ته یو اګنوسټیک ووایاست، مګر زه د مسلکي ملحد روح سره شریک نه یم چې ډیری یې په ځوانۍ کې ترلاسه شوي مذهبي تعلیماتو له بندونو څخه د خلاصون دردناک عمل له امله دی. (د سپتمبر ۲۸، ۱۹۴۹ لیک ګای رینیر جونیر ته)
دا پدې مانا ده چې ساینس پوهان دا ادعاوې نه کوي چې خدای نشته، دوی کولی شي یوازې د خدای په شتون شکمن دریځ ولري. شکمن ځکه چې په فکري نړۍ کې د یو څه په اړه د باور لپاره منل شوی اساس ساینس دی، مګر خدای د نه شتون په اړه هیڅ ساینسي کشف شتون نلري.
د ۱۹ پیړۍ په پایه کې یوه مشهوره اصطلاح 'ساینسي الحاد' بلل کیده او د خدای د شتون د ردولو لپاره کارېدل. خو د شلمې پیړۍ په پیل کې ترسره شوي نوي ساینسي تحقیقاتو د دې دریځ د اعتبار پر وړاندې بدلون پیل کړ، دا ومنل شوه چې د طبیعت ډیری اړخونه شتون لري چې نه لیدل کیږي مګر دوی سر ددې هم وجود لري. د ساینس لخوا کشف شوي پدې نوې نړۍ باندې لیکل شوي کتابونو څخه یو د سر ارتھر اډینګټن لخوا ساینس او نه لیدل شوې نړۍ ده.
د شلمې پیړۍ په پیل کې سر جیمز جینز اعلان وکړ چې هغه کاینات چې د عصري ساینس لخوا کشف شوي وو د میخانیکي تفسیر سره مطابقت نلري چې له تیرو څو لسیزو راهیسې مستند ګڼل کیده. د کوانټم میخانیک دور ثابته کړې چې هیڅ شی په بشپړ ډول د لیدو وړ ندي. د پخوانۍ عقیدې برعکس، دا اتوم نه دی چې تر ټولو بنسټیز ذره ده چې ماده یې جوړه کړه، بلکه د نه لیدل کیدونکي فرعي اټومي ذرات دي چې د اتومونو د جوړولو بلاکونو په توګه یې کار کاوه.
په 1988 کې خپور شوي کتاب کې، چې عنوان یې دی د وخت لنډ تاریخ، سټیفن ډبلیو هاوکینګ (د اوسني وخت یو له مخکښو فزیک پوه) د لوی چاودنې تیوري تشریح کوي، چې له مخې یې کاینات په دوامداره توګه پراخیږي. د اړوندو ریاضيکي معادلو له ترسره کولو وروسته، هاوکینګ دې پایلې ته رسیدلی چې د کایناتو پراختیا د یوې ښه محاسبه شوې طرحې سره سم ترسره کیږي. د پراختیا لومړنۍ کچه باید په ډیر دقت سره ټاکل شوې وي ترڅو دا تل د بحراني نرخ څخه کم وي، یعنې هغه کچه چې کاینات به بیا سقوط پیل کړي. دا نظر تر هغه وخته پورې نشي تشریح کیدی تر څو چې دا ومنل شي چې د کایناتو د پراختیا کچه په خورا دقت سره ټاکل شوې ده. سټیفن هاوکینګ لیکي:
ددې تشریح کول ډېر سخت دی چې ولې کاینات باید په دې ډول پیل شوی وی، پرته له دې چې موږ په څیر مخلوقات جوړولو اراده د خدای عمل و. (مخ 127)
د کایناتو یو له خورا حیرانونکو ځانګړتیاوو څخه یو دا دی چې د دې هیڅ تفسیر یا توضیح نشته، پرته له هغه چې د خدای شتون ته اجازه ورکړي، سره له دې چې په هر دور کې غوره دماغونو د دې اسرارونو د افشا کولو هڅه کړې ده. دا ادعا شوې ده چې کاینات تل په خپل اوسني شکل کې و. دا هم ادعا شوې ده چې دا پخپله وجود لري او دا پخپله پرمخ ځي. ویل شوي چې علت او تاثیر هرڅه رامینځته کړي دي، او هڅې هم شوي دي چې د ارتقا قانون د کایناتو خالق ثابت کړي.
هرڅومره چې یو سړی د کایناتو په اړه زده کړه کوي، دا تیورۍ هغه ته بې معنی ښکاري؛ دا عجیب ښکاري چې یو څه د خدای تعالی پرته بل باید د کایناتو مالک وي. کاینات، د خپل وجود له مخې، د دې حقیقت شاهدي ورکوي چې خدای د هغه خالق دی. زه نور ادعاوې بې بنسټه ګڼم. هر هغه دلیلونه یا مخالف نظرونه چې د دې تیوري د خپرولو لپاره څرګند شوي دي د انساني څیړنو له لارې تر نن ورځې پورې ترلاسه شوي پوهې لخوا غلط ثابت شوي دي.
زما په دې موضوع کې د لومړنیو کارونو څخه یو کتاب "خدای راپورته کیږي: په طبیعت او ساینس کې د خدای شواهد" دی. دا د عصري ساینسي موندنو له مخې د خدای شتون ثابتوي. دا په څو ژبو ژباړل شوی.
