د قرآن له مخې، د روح لپاره خواړه په فکر کې دي. (۳:۱۹۱) په هره شیبه کې د انسان په ژوند کې ځینې پیښې رامینځته کیږي. دا پیښې د ټولنې، تاریخ، کایناتو او نورو په کچه څرګندیږي. د دې پیښو یا پیښو په اړه فکر کول او له هغوی څخه درسونه اخیستل، د روح لپاره خواړه دي.
هغه څوک چې خپل شعور دومره وده کوي چې هغه د خدای جلال په هغو پیښو کې وویني چې د هغه شاوخوا پیښیږي، او د چا لپاره چې دا پیښې د خدای د یادولو وسیله ګرځي، د هغه د روح لپاره الهي رزق ترلاسه کړی. د هغه روح به دا صحي تغذیه ترلاسه کولو ته دوام ورکړي تر هغه چې هغه بالاخره له دې نړۍ څخه د الهي حضور ته د رسیدو لپاره لاړ شي.
د تزکیې تر ټولو مهمه سرچینه هغه درسونه دي چې سړی یې له هرې پېښې څخه زده کوي. د درسونو زده کولو وړتیا د تزکیې اساس دی. دا هغه خاوره ده چې له هغې څخه تزکیه وده کوي. په بل ځای کې د هغې د ودې هڅولو هڅه کول داسې دي لکه په ډبره کې شنه ونې وکرل شي. د تزکیې سرچینه الهي رزق دی نه د انسان رزق. دا د هغه پروسې پایله ده چې د رواني اړیکې له لارې د خدای او انسان ترمنځ مستقیمه رامینځته کیږي. تزکیه د خدای او انسان ترمنځ د کوم منځګړي له لارې نه ترلاسه کیږي. تزکیه یو نعمت دی چې انسان له خدای څخه ترلاسه کوي.
