ریښتینی لیدلوری

که موږ د پیغمبري ژوند د ۲۳ کلونو په اړه په بې طرفه توګه مطالعه وکړو، نو دا به په بشپړه توګه روښانه شي چې هغه د سولې پیغمبر و. که موږ د پیغمبر جګړې د تاریخ په نورو جګړو سره پرتله کړو، نو موږ به ومومو چې د پیغمبر ماموریت غیر تاوتریخوالی و؛ هغه جګړې چې وشوې، دفاعي طبیعت درلودې او په استثنایي شرایطو کې رامنځته شوې وې.

په دې جګړو کې د وژل شویو کسانو شمیر د تاریخي جګړو د تلفاتو په پرتله ډیر کم و.

جګړه / جنګمودهدوامتلفات
دویمه نړیواله جګړه۱۹۳۹ – ۱۹۴۵۶ کالهشاوخوا ۶۵ میلیونه
د امریکا کورنۍ جګړه۱۸۶۱ – ۱۸۶۵۴ کالهشاوخوا ۵۰۰,۰۰۰
د پانی پت جګړه۱۷۶۱ کال د جنوري ۱۴۱ ورځله ۱۰۰,۰۰۰ څخه ډیر
د خلیج جګړه۱۹۹۰ کال د اګست – ۱۹۹۱ کال د فبروري۷ میاشتې۲۵,۰۰۰
د عراق جګړه۲۰۰۳ کال د مارچ – ۲۰۱۱ کال د دسمبر۸ نیم کاله۳۵,۰۰۰
د بدر، احد او حنین ګډې جګړې۶۲۴ کال د مارچ ۱۳، ۶۲۵ کال د مارچ ۲۳، ۶۳۰ کال د جنوري۱ نیمه ورځ۱۰۱۸

د تاریخي جګړو د ورکړل شوي نمونې په پرتله، د پیغمبر لخوا جنګیدلې دفاعي جګړې د بدر، احد او حنین جګړې وې. د اصلي جګړې ټول موده یوازې ۱ نیمې ورځې سره مساوي وه. په دې ټولو جګړو کې د تلفاتو ټول شمیر ۱۰۱۸ و.

د پیغمبر د ژوند د بې طرفه پوهې نشتوالي له امله، مسلمانو ژوندلیک لیکونکو د هغه وخت د دودونو او کلتور په پام کې نه نیولو سره حقایق غلط بیان کړي دي. له همدې امله، د پیغمبر د ژوند په اړه د دوی لیکنې د جګړې په څیر بڼه ښیي. له بلې خوا، د پیغمبر غیر مسلمانو ژوندلیک لیکونکو یوه بله لاره غوره کړې ده. دې ژوندلیک لیکونکو د پیغمبر د ژوند اصلي پیښې تر ډیره حده له پامه غورځولي دي. دوی د څو استثنایي پیښو په تمرکز کولو سره، د پیغمبر د ژوند داسې انځور وړاندې کړی چې هغه د یو جنګیالي پیغمبر په توګه ښیي.

دوی د پیغمبر ژوند د مسلمان کلتور څخه توپیر لرونکی هم نه دی لیدلی، چې له امله یې دوی دا انګیرنه کړې چې د اسلام په نوم ترهګري د اسلام د پیغمبر د تعلیماتو پایله ده.

د پیغمبر ریښتینی متواضع شخصیت د هغه ډیری ژوندلیک لیکونکو ته په یو ډول بې رنګه ښکاره شو. د پیغمبر دا انځور دوی ته د هغه وخت د نورو خلکو د مشرانو له معیارونو څخه کم ښکاره شو، چې لوی فاتحان او جنګیالي وو. له همدې امله دې ژوندلیک لیکونکو هڅه وکړه چې خپل پیغمبر د یو جنګیالي په توګه وړاندې کړي، کوم چې د دوی په نظر، یو غوره انځور و.

خو د پیغمبر دا انځور بې بنسټه او فرضي دی. په حقیقت کې، پیغمبر یو سوله خوښونکی شخصیت و. د پیغمبر مثال د خلکو په جګړه کې ماتول نه و؛ بلکې د مینې او خواخوږۍ له لارې د خلکو ګټل و. د هغه پیغام د دې لپاره و چې خپلو اوریدونکو ته نوی ژوند ورکړي.

قرآن کریم فرمایي: "ای مومنانو! د الله او د هغه د رسول اطاعت وکړئ کله چې هغه تاسو هغه څه ته راوبولي چې تاسو ته ژوند درکوي." (۸: ۲۴)