په خبرو کې احتیاط
په ګډ ژوند کې تر ټولو ډېر هغه شی چې خلک د یو بل سره مخامخ کوي، ژبه ده. د انسان له ژبې بل انسان ته تر ټولو زیات تکلیف رسېږي. د حج په ورځو کې، چې ډېر خلک په یو وخت کې سره راټولیږي، ډېر ځله داسې پېښېږي چې د انسان ژبه بېقابه شي او د یو مسلمان له لوري بل مسلمان ته ضرر ورسېږي. له همدې امله حج په ځانګړي ډول د خبرو په برخه کې د احتیاط روزنه ده.
په ژبه چاته ضرر نه رسول په عادي ورځو کې د اسلامي اخلاقو برخه ده، خو د حج په ورځو کې دا د عبادت یوه مهمه برخه ګرځول شوې ده، څو خلک په ډېر اهتمام سره خپل ځان د دې ټولنیزې بدۍ څخه وساتي. رسول الله ﷺ فرمایلي دي چې څوک داسې حج وکړي چې مسلمان د هغه د ژبې او لاس له ضرر څخه خوندي پاتې شي، نو الله به یې تر هغه وخته ټول ګناهونه وبخښي.
په قرآن کې راغلي دي چې د حج میاشتې (شوال، ذوالقعده او ذوالحجه) معلومې دي. څوک چې په دغو میاشتو کې د حج نیت وکړي، نو په حج کې دې نه فحش خبرې کوي، نه بدې خبرې، او نه جنګ او شخړه (البقره ۱۹۷). ژبې له لارې خلکو ته ضرر رسېدل همدغو درېیو بڼو کې راڅرګندیږي:
-
کله چې انسان فحش خبرې کوي، د نورو د زړونو د ټپ کېدو سبب کېږي.
-
کله چې بل څوک په بدو ټکو یادوي، د هغه د سپکاوي هڅه کوي.
-
کله چې په خبرو کې سختي، تکرار او شخړه کوي، د خلکو تر منځ د کرکې فضا پیدا کوي.
دا ټول شیان په حج کې په بشپړه توګه حرام ګرځول شوي دي، څو د انسان حساسیت پدې اړه ډېر شي. کله چې حاجي د حج له مقدس سفره راستانه شي، نو د همدې روزنې په برکت د هغه ژبه د تل لپاره له دې بدیو څخه خوندي پاتې شي.
