ځان هېرونه
ځان هېرونه
د حج په دوران کې د لذت او ښکلا ډېری توکي منع شوي دي. د حج عمل د احرام له اغوستلو پیلېږي. احرام دوه ساده سپین ټوکرونه دي (یو لنګ او یو څادر) چې هر حاجي او عمره کوونکی یې د حرم په حدودو کې د داخلېدو پر مهال اغوندي. دا یوه فقیرانه جامه ده چې د کعبې د زیارت لپاره ټاکل شوې ده.
دا د حج لومړنی سمبولیک پیغام دی: خدای خپلو بنده ګانو ته دا احساس ورکوي چې ټول انسانان برابر دي. هغه ظاهري شیان چې خلک پرې فخر کوي، یا پرې څوک لوړ او څوک ټیټ ګڼل کېږي، د الله په نزد هېڅ ارزښت نه لري. لکه څنګه چې د حج په ورځو کې په سلګونو زره خلک د یوې ډول جامې له امله ټول یو شان ښکاري، همداسې د الله په نظر کې د انسانانو ارزښت د ظاهري توپیرونو له مخې نه ټاکل کېږي.
احرام د اسلام د دې اصولو عملي مظاهره ده چې ټول انسانان برابر دي. څوک چې غواړي د الله ښه بنده شي، هغه باید د ځان نورې جامې وباسي او د خدای جامه واغوندي.
کله چې له رسول الله ﷺ څخه وپوښتل شول چې "حاجي څوک دی؟" هغه ﷺ وفرمایل: "جړ وېښته او دوړو وهلی." په دې ټکو کې د اصلي حاجي پېژندنه شوې ده. جړ وېښته او دوړو وهلی بدن د هغه انسان نښه ده چې ځان یې د یو ستر هدف لپاره وقف کړی وي. څوک چې په ریښتیني جدیت سره ځان یو مهم کار ته وقف کړي، هغه ته د ځان د ښکلا او سینګار وخت نه پاتې کېږي.
په حج کې په قصده د داسې حالت جوړولو حکم، د باهدفه ژوند یو ژور درس دی. یعنې انسان باید د خپل رب د هدف لپاره دومره بوخت شي چې د ظاهري ښایست لپاره وخت ورنه پاتې نه شي. هغه لنډمهاله لذتونه هېر کړي، او د لوړ هدف په شوق کې خپلې شخصي غوښتنې شاته پرېږدي.
په قرآن کې د حج د حکم په اړه ویل شوي دي:
"د حج د سفر لپاره توښه له ځان سره واخلئ، او د تقوا توښه تر ټولو غوره ده. او ای د عقل خاوندانو، له ما څخه ووېرېږئ." (البقره: ۱۹۷)
په پخوانیو عربو کې دا ګومان و چې د حج لپاره د لارې توښه وړل دنیوي کار دی. څوک چې د سفر کوم توکي نه وړل، هغه به نېک او متوکل ګڼل کېده. هغوی به ویل: "نحن المتوکلون" – یعنې موږ یوازې پر خدای تکيه کوو.
خو قرآن دا ډول ظاهري نمایشونه رد کړل. دینداري د ظاهري نندارو نوم نه دی؛ د زړه او ذهن حالت دی. هغه څه چې انسان باید ترې ځان وساتي، دا دي چې د ده زړه د غیر الله له وېرې او تکیې څخه پاک وي، نه دا چې د ده په کڅوړه کې د خوراک او څښاک توکي وي او که نه.
