د حج ځایونه

مکه: د عربو مشهور ښار چې حضرت ابراهیم علیه السلام پکې کعبه ودانه کړه.

مدینه: پخوانی نوم یې یثرب و؛ رسول الله ﷺ د هجرت پر مهال دلته راغی او نوم یې مدینه شو.

بدر: هغه ځای چې د اسلام د مخالفینو سره لومړۍ جګړه پکې وشوه.

شمیسیه: هغه ځای چې رسول الله ﷺ د بیعت رضوان بیعت پکې له اصحابو واخیست.

یلم لم: د افغانستان، هند، پاکستان، یمن او نورو هېوادونو د حاجیانو میقات.

جحفه: اوسنی نوم یې رابع دی؛ د مصر، شام، اروپا او نورو هېوادونو د حاجیانو میقات.

ذات عراق: د عراق د لارې راتلونکو حاجیانو میقات.

قرن المنازل: یوه غونډۍ؛ د نجد د خلکو میقات.

ذوالحلیفه: اوسنی نوم یې برعلي دی؛ د مدینې د لارې راتلونکو حاجیانو میقات.

حراء: د مکې څنګ ته غار چېرته چې لومړۍ وحې پر رسول الله ﷺ نازله شوه.

صفا: د بیت الله ترڅنګ غونډۍ چې حاجیان ترې سعي پیلوي.

مروه: ډبریزه غونډۍ چې سعي پرې ختمېږي.

جبل نور: د مکې څنګ ته غر چې غار حراء پرې دی.

جبل ثور: هغه غر چې رسول الله ﷺ د هجرت پر مهال درې شپې په غار کې تېرې کړې.

جبل رحمت: د عرفات غونډۍ چې رسول الله ﷺ د حجة الوداع خطبه پکې ورکړه.

جبل تکبیر: په منی کې د یو غره نوم.

جبل قزح: په مزدلفه کې د یو غره نوم.

جنت المعلی: د مکې هدیره چې د خدیجې رضی الله عنها قبر پکې دی.

جنت البقیع: د مدینې لویه هدیره.

مسجد قبا: د مدینې نږدې جومات چې د اسلام لومړی جومات ګڼل کېږي.

مسجد قبلتین: د عقیق درې ته نږدې جومات چې د قبلې د بدلېدو حکم پکې نازل شو.

مسجد خیف: په منی کې جومات چې حاجیان د ذي‌الحجې په ۸مه پکې ایسارېږي.

مسجد تمره: د عرفات ترڅنګ جومات چې د ۹مې ورځې د ماسپښین او مازیګر لمونځونه پکې یوځای کېږي.

المساجد الخمسه: د مدینې پنځه جوماتونه؛ ویل کېږي چې د احزاب په غزوه کې خندق دلته و.

مزدلفه: د منی او عرفات تر منځ پراخ میدان.

مشعر الحرام: په مزدلفه کې ځای چې حاجیان پکې ایسارېږي.

محسر: د مزدلفې ترڅنګ میدان چې د اصحاب فیل عذاب پکې نازل شو.

بئر عثمان: د مدینې نږدې پخوانۍ څاه چې عثمان رضی الله عنه ته منسوب ده. منی: هغه ځای چې حاجیان پکې جمرات ویشتي.

عرفات: لوی میدان چې حاجیان د ذي‌الحجې په ۹مه پکې راټولیږي.