د فطرت چغه

برټرنډ رسل یو انګلیس مفکر و، چې د زمانې تر ټولو ستر ملحد ګڼل کېږي. خو په خپله سوانح عمري کې لیکي چې انسان هر څومره په ظاهره ملحد شي، خپل ځان د خدای له فطري شعور څخه نه شي آزادولای.

برټرنډ رسل په 1952م کال کې یونان ته سفر وکړ. هغه د دې سفر یادونه کوي او لیکي: "دا زما لومړی سفر و، او هغه څه چې مې په دې سفر کې ولیدل، زما لپاره بې‌حده د لېوالتیا سبب شول. له یوې خوا مې د یونان د لرغونو بریاوو په لیدلو تعجب وکړ، هغه بریاوې چې هر څوک پرې اغېزمنېدای شي. زه پخپله هم اغېزمن شوم. خو بیا مې ځان په یوه کوچنۍ کلیسا کې وموند، چې د بازنطیني سلطنت د وخت یادګار و. زه سخت حیران شوم، ځکه هلته مې له ځان سره ډېر زیات آرام محسوس کړ، تر هغه چې د یونان د مسیحي دور نه مخکې یادګارونو کې مې کړی و. ما هغه وخت احساس کړ چې مسیحي لید زما په احساساتو باندې تر هغه ډېر غالب شوی و، څومره چې ما فکر کاوه."

هغه لیکي:

 "To my astonishment I felt more at home in this little church than I did in Parthenon or in any of the other Greek buildings of pagan times. I realized then the Christian outlook had a firmer hold on me than I had imagined. The hold was not upon my beliefs but upon my feelings."

دا د هغه کس خبرې دي چې د ملحدانه کتابونو لیکوال دی، او د هغه یو کتاب نوم دی: "زه ولې عیسوی نه یم" (Why I am not a Christian)

حقیقت دا دی چې د برټرنډ رسل دا الفاظ د ده د فطرت آواز دی. د هر انسان په فطرت کې د خدای جل جلاله او د دین شعور په ابدي توګه ایښودل شوی دی. که هغه وغواړي هم، دا شعور له خپل باطنه نه شي ایستلی. همدا وجه ده چې ستر ملحدان او منکران هم په خپل الحاد او انکار کې مطمئن نه وي. هغوی په ځانګړو شېبو کې په بې‌تابۍ سره هغه لور ته راګرځي، له کومه چې په ظاهري ژبه یې انکار کوي.